;

Thử kín N2/He khác gì thử thủy lực? Hai bài thi, hai câu hỏi khác nhau

Hệ thống vừa qua thử thủy lực đạt, biên bản ký đủ chữ. Hai tuần sau, lúc nạp khí chuẩn bị chạy thử, mặt bích ở đầu ra bộ lọc bắt đầu “thở”. Đội dự án hỏi nhau: đã hydrotest rồi, sao còn rò?

Câu trả lời ngắn: thử kín N2/He và thử thủy lực trả lời hai câu hỏi khác nhau. Thử thủy lực hỏi “đường ống và mối hàn có đủ bền không”. Thử kín N2/He hỏi “toàn bộ hệ thống sau khi lắp hoàn chỉnh có kín với khí ở áp vận hành không”. Làm bài này không thay được bài kia.

Thử thủy lực kiểm tra điều gì?

Thử thủy lực (hydrostatic test, hay hydrotest) là phép thử độ bền và độ kín của đường ống mới chế tạo, trước khi đưa vào vận hành. Theo ASME B31.3 mục 345.4.2, áp thử thủy lực tối thiểu bằng 1,5 lần áp suất thiết kế, có hiệu chỉnh theo tỷ số ứng suất cho phép ở nhiệt độ thử và nhiệt độ thiết kế. Áp được giữ tối thiểu 10 phút theo 345.2.2 trước khi kiểm tra rò ở tất cả mối nối. Với đường ống dẫn khí theo ASME B31.8, hệ số và thời gian giữ áp phụ thuộc cấp vị trí (location class) và spec dự án.

Nước được chọn vì nó gần như không nén được. Nếu ống vỡ ở áp thử, năng lượng giải phóng nhỏ, nước chảy ra chứ không nổ tung. Đó là lý do hydrotest là lựa chọn mặc định cho phép thử độ bền.

Nhưng hydrotest có ba giới hạn mà ngoài hiện trường ai cũng gặp.

Nó thường làm khi hệ thống chưa hoàn chỉnh. Van điều khiển, thiết bị đo, PSV, đĩa nổ thường được tháo ra hoặc cô lập, thay bằng spool tạm, mặt bích mù và spade. Mối nối được thử là mối nối tạm.

Sau hydrotest, gần như chắc chắn sẽ có mặt bích bị tháo ra lắp lại: gỡ spade, lắp lại van, thay gioăng. Mỗi lần tháo lắp là một mối nối mới chưa được ai thử.

Nước để lại hậu quả. Với hệ thống khí hydrocarbon, glycol hay khí công cụ, nước còn đọng ở điểm thấp sẽ gây ăn mòn, tạo hydrate, và kéo theo khâu dewatering, sấy khô tốn thêm vài ngày.

Chi tiết dịch vụ: thử áp lực bằng nước của HT Energy.

Thử kín N2/He kiểm tra điều gì?

Thử kín N2/He (nitrogen/helium leak test, hay service leak test) làm ở giai đoạn cuối pre-commissioning, khi hệ thống đã lắp hoàn chỉnh như lúc vận hành: van thật, thiết bị đo thật, gioăng thật, mọi mặt bích đã siết theo quy trình. Hệ thống được nạp hỗn hợp khoảng 99% nitơ và 1% heli, nâng áp tới mức gần áp vận hành. Nhiều nhà cung cấp dịch vụ quốc tế thực hiện ở khoảng 90% áp thiết kế hoặc áp set của PSV để mô phỏng sát điều kiện vận hành, nhưng con số cuối cùng phải theo spec của chủ đầu tư.

Sau đó kỹ thuật viên đi từng mối nối với đầu dò heli (sniffer). Phân tử heli rất nhỏ và gần như không có sẵn trong không khí, nên chỉ một lượng rò rất nhỏ là máy đã báo. Dò rò bằng khí vết heli là phương pháp thương mại có độ nhạy cao nhất hiện nay, và nó chỉ ra đúng vị trí rò, điều mà bọt xà phòng hay đồng hồ áp không làm được.

Nói cách khác, hydrotest kiểm tra cái ống. Thử kín N2/He kiểm tra cái hệ thống mà nhà máy sắp vận hành.

Một lợi ích ít được nhắc: kết thúc phép thử, hệ thống đang khô và chứa đầy khí trơ. Xả áp xuống mức dương nhẹ là có ngay trạng thái nitrogen-blanketed, sẵn sàng đưa hydrocarbon vào. Purging và leak test gộp làm một.

Thử thủy lực (hydrotest) Thử kín N2/He (leak test)
Câu hỏi trả lời Ống và mối hàn có đủ bền? Hệ thống hoàn chỉnh có kín với khí?
Thời điểm Sau chế tạo, trước reinstatement Sau reinstatement, trước chạy thử
Môi chất Nước (có thể kèm phụ gia) ~99% N₂ + ~1% He
Áp thử ≥ 1,5 × áp thiết kế (ASME B31.3, 345.4.2) Gần áp vận hành, theo spec dự án
Phát hiện rò Quan sát, đồng hồ áp Đầu dò heli, đo suy giảm áp có hiệu chỉnh nhiệt độ
Năng lượng tích trữ Thấp Rất cao, cần vùng loại trừ
Để lại gì Nước, cần dewatering và sấy Hệ thống khô, đã trơ hóa

Vì sao không dùng khí để thử độ bền luôn cho nhanh?

Vì khí nén được. Cùng áp suất, cùng thể tích, năng lượng tích trữ trong khí lớn gấp hàng trăm lần so với nước. Ống vỡ khi thử thủy lực là một vũng nước. Ống vỡ khi thử bằng khí là mảnh kim loại bay.

ASME B31.3 cho phép thử khí nén (pneumatic test) thay cho thử thủy lực ở mục 345.5, với áp thử 1,1 lần áp thiết kế, nhưng chỉ khi thử thủy lực không khả thi và phải có đánh giá rủi ro, khoảng cách an toàn, kiểm tra vật liệu chống phá hủy giòn. Đây là phép thử độ bền thay thế, có điều kiện nghiêm ngặt, khác hẳn mục đích của leak test N2/He, và hai thứ này hay bị nhầm trong scope of work.

Thực tế hiện trường: những chỗ giấy tờ không nói

Mặt bích rò nhiều nhất thường không phải mặt bích khó nhất. Đó là những mặt bích bị tháo để gỡ spade sau hydrotest, siết lại vội lúc cuối ca. Vì vậy flange management (gắn thẻ, ghi bu lông, gioăng, lực siết, người siết) phải đi chung với thử kín. Mặt bích siết bằng cảm giác thì sẽ rò bằng thực tế.

Nhiệt độ làm sai số đo suy giảm áp. Ngoài giàn, ống phơi nắng từ sáng đến trưa nóng lên đáng kể, áp trong ống tăng theo và che mất một mối rò nhỏ. Hold period phải có ghi nhiệt độ và hiệu chỉnh, hoặc chọn khung giờ nhiệt ổn định.

Đồng hồ và đầu dò phải còn hạn hiệu chuẩn, đầu dò heli phải được kiểm tra bằng leak chuẩn trước ca. Nitơ không biết nói dối, đồng hồ áp chưa hiệu chuẩn thì có.

Nitơ không độc nhưng gây ngạt. Xả khí ở khu vực kín hoặc gần cửa vào bồn, phòng thiết bị là rủi ro thật. Khí xả phải dẫn ra khu vực thông thoáng, có đo O₂ khi cần.

Quy trình thử kín N2/He an toàn gồm những bước nào?

Một quy trình chuẩn có các bước chính: xác định ranh giới test pack trên P&ID và đánh dấu các điểm cô lập; hoàn tất flange management và walkdown hệ thống; cấp giấy phép làm việc (PTW), dựng rào chắn và vùng loại trừ; nâng áp theo cấp, giữ ở mỗi cấp để kiểm tra trước khi lên cấp tiếp; dò heli toàn bộ mối nối ở áp thử; giữ áp và ghi nhận suy giảm áp có hiệu chỉnh nhiệt độ; xả áp có kiểm soát về áp dương nhẹ và bàn giao hệ thống ở trạng thái trơ hóa.

Mỗi cấp nâng áp là một hold point. Phát hiện rò thì xả áp trước khi siết lại, không siết mặt bích đang có áp.

HT Energy làm thử kín như thế nào?

HT Energy thực hiện thử kín N2/He với cụm bơm chuyển đổi nitơ lỏng sang khí công suất tới 180.000 SCF/h, áp thử tới 15.000 psi, cấp hỗn hợp 99% N₂ / 1% He trực tiếp tại hiện trường. Hệ thống thử áp của HT làm việc tới 20.000 psi cho các phép thử chức năng và thử áp khác. Mỗi test pack được chuẩn bị đầy đủ từ P&ID đánh dấu, danh sách mối nối, đến biên bản và chart ghi áp, theo hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 được BSI chứng nhận.

Cụm thiết bị cấp khí N2/He của HT tại hiện trường.

Gần đây nhất, đội HT đã triển khai leak test N2He tại dự án LDV-A và được trao hợp đồng thử kín N2He ngoài khơi cho 4 giàn đầu giếng Block B.

Thử kín N2/He thường đi cùng siết mặt bích và quản lý mối nối và làm sạch bằng dầu nóng trong giai đoạn pre-commissioning. Xem chi tiết tại trang dịch vụ thử kín N2/He và thổi khí nitơ.

Câu hỏi thường gặp

Q: Đã thử thủy lực rồi có cần thử kín N2/He không? Có, với hệ thống khí và hydrocarbon. Hydrotest làm trước khi lắp lại van, thiết bị đo và gỡ spade. Các mối nối tháo lắp sau đó chỉ được kiểm tra bằng thử kín ở trạng thái hoàn chỉnh.

A: Áp suất thử kín N2/He bằng bao nhiêu? Thường ở mức gần áp vận hành, nhiều dự án dùng khoảng 90% áp thiết kế hoặc áp set PSV. Con số chính xác theo spec của chủ đầu tư và không vượt áp thiết kế của thành phần yếu nhất trong test pack.

Q: Vì sao chỉ trộn 1% heli? 1% heli đủ để đầu dò phát hiện các mối rò rất nhỏ, trong khi chi phí thấp hơn nhiều so với heli tinh khiết. Nitơ đóng vai trò khí mang và khí trơ hóa hệ thống.

A: Thử kín bằng nitơ có nguy hiểm không? Có, nếu làm sai. Rủi ro chính là năng lượng tích trữ của khí nén và nguy cơ ngạt do nitơ. Kiểm soát bằng PTW, vùng loại trừ, nâng áp theo cấp, xả khí ra khu vực thông thoáng và đo O₂.

Q: Thử khí nén (pneumatic test) có phải là thử kín N2/He không? Không. Pneumatic test theo ASME B31.3 mục 345.5 là phép thử độ bền thay thế hydrotest, áp 1,1 lần áp thiết kế, điều kiện rất chặt. Thử kín N2/He kiểm tra độ kín của hệ thống hoàn chỉnh ở áp gần vận hành.

A: Cần thử kín cho test pack sắp tới, hoặc muốn đội kỹ thuật HT xem trước scope? Gọi hotline +84 903 332 711, email info@htenergies.com, hoặc gửi yêu cầu tại trang liên hệ.

Nguồn tham khảo

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

;